Rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa


Bywają takie momenty w życiu, kiedy człowiek głębiej zastanawia się nad swoim życiem. Jak słyszymy w znanej piosence “w życiu piękne są tylko chwile.” Trochę pesymistycznie zaczęłam kolejny wpis, lecz dla pięknych chwil warto żyć.

Niemniej jednak warto zastanowić się także nad swoim majątkiem tym bardziej, gdy mamy dzielić go ze współmałżonkiem. Sama zastanawiałam się wielokrotnie nad tym, które z możliwych wariantów jest korzystne. Mam nadzieję, że uda mi się Tobie – Czytelniku choć trochę przybliżyć niniejszą tematykę. Zatem kilka słów na temat rozdzielności majątkowej w trakcie trwania małżeństwa.


Rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa – czym jest?

Rozdzielność majątkowa małżeńska to ustrój majątkowy małżeński. Mówiąc ” po ludzku” to sytuacja, gdy małżonkowie nie mają jednego wspólnego majątku tylko dwa osobne majątki. Nie oznacza to jednak, że małżonkowie nie mogą mimo ustanowienia rozdzielności majątkowej wspólnie nabywać rzeczy np. własności nieruchomości. Wówczas określa się w sposób ułamkowy udział każdego z małżonków w wyżej wymienionej nieruchomości.

Rozdzielność majątkową możemy ustanowić bądź na drodze postępowania sądowego bądź też przed notariuszem. Jednakże, aby ustanowić rozdzielność majątkową u notariusza oboje małżonkowie muszą być obecni przy podpisaniu aktu notarialnego oraz oboje małżonkowie muszą być zgodni co do ustanowienia rozdzielności majątkowej i jej warunków. Nie ma mocy prawnej umowa ustanowienia rozdzielności majątkowej zawarta między zgodnymi współmałżonkami w formie zwykłego pisma.


Przyczyny ustanowienia rozdzielności majątkowej

Powodów ustanowienia rozdzielności majątkowej może być wiele. Np.: zwyczajnie wspólna decyzja małżonków, którzy po ślubie nadal chcą być niezależni finansowo. Bywa też, że jeden z małżonków dokłada się do budżetu domowego i utrzymuje rodzinę a drugi małżonek trwoni majątek np. wydaje pieniądze na używki.

Czasem na rozdzielność majątkową decydują się małżonkowie w sytuacji, gdy jeden z nich prowadzi działalność gospodarczą zwłaszcza, gdy wiązać się to może z dużym ryzykiem finansowym. Z prowadzeniem przez małżonka działalności gospodarczej wiążą się niestety zagrożenia. Jako przykład można podać utratę płynności finansowej małżonka, który jest przedsiębiorcą. Powyższe skutkować może powstaniem zaległości wobec ZUS-u, Urzędu Skarbowego czy też wobec osoby trzeciej.

Często przyczyną ustanowienia rozdzielności jest zaciąganie przez małżonka długów bez zgody i wiedzy drugiego współmałżonka. W konsekwencji powyższego współmałżonek korzystając z prawa ustanowienia rozdzielności majątkowej może uchronić się przed ewentualną egzekucją długów. Niestety nie da się przytoczyć wszystkich okoliczności mających wpływ na ustanowienie rozdzielności majątkowej, tym bardziej, że życie pisze różne scenariusze.


Skutki ustanowienia rozdzielności majątkowej

Głównym skutkiem ustanowienia rozdzielności majątkowej jest oczywiście fakt, iż od chwili jej ustanowienia przestaje istnieć wspólność majątkowa małżeńska oraz wspólny majątek współmałżonków. Wówczas każdy z małżonków samodzielnie rozporządza swoim majątkiem osobistym, a drugiemu małżonkowi – kolokwialnie mówiąc – nic do tego. W konsekwencji wszystko co dany małżonek nabędzie w przyszłości będzie wchodziło tylko do jego majątku osobistego m.in. wynagrodzenie za pracę.

Powyższe nie oznacza jednak, że pozostałe prawa i obowiązki powstałe z chwilą zawarcia związku małżeńskiego ustają. Małżonkowie nadal mają obowiązek m.in. łożyć na utrzymanie rodziny czy wspierać się wzajemnie .

Skutkiem ustanowienia rozdzielności majątkowej jest także fakt, iż od chwili jej ustanowienia małżonek nie odpowiada za długi zaciągnięte przez drugiego małżonka. Oczywiście powyższe stanowi regułę od której mogą jak zwykle wystąpić wyjątki.

Co istotne rozdzielność majątkowa może zostać ustanowiona z datą wsteczną. Powyższe ma znaczenie np. dla ewentualnej odpowiedzialności małżonka za długi zaciągnięte w trakcie trwania małżeństwa i małżeńskiej wspólności majątkowej przez drugiego małżonka. Rozdzielność majątkową z datą wsteczną można ustanowić wyłącznie na drodze sądowej.


Rodzaje rozdzielności majątkowej

W prawie polskim wyróżniamy rozdzielność majątkową:

umowna: zwykła bądź z wyrównaniem dorobków,

przymusowa: na mocy orzeczenia sądu czy też z mocy prawa.

Co powyższe oznacza i czym się różni opiszę w kolejnych wpisach.

W razie dodatkowych pytań lub wątpliwości zapraszam do kontaktu na kancelaria@niepelt.pl lub +48 660 482 915.


Adwokat Patrycja Niepelt